Wat is de “verklaring van onbeslagbaarheid van de gezinswoning”?
Dit is een officiële notariële akte waarin een zelfstandige verklaart dat zijn/haar hoofdverblijfplaats niet mag worden beslagen door professionele schuldeisers.
Bedoeling is om de gezinswoning te beschermen tegen schulden die voortkomen uit de beroepsactiviteit van de zelfstandige.
Als zelfstandige ben je vaak met jouw privévermogen aansprakelijk voor zakelijke schulden. Dat geldt zeker voor wie een eenmanszaak heeft of actief vennoot of zaakvoerder is in een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, zoals een VOF, CommV of maatschap.
Ook bestuurders van vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, zoals een BV, NV of CV, ontsnappen niet volledig aan risico’s. In bepaalde gevallen kunnen zij persoonlijk aansprakelijk worden gesteld op basis van bestuurdersaansprakelijkheid. Een verklaring van onbeslagbaarheid van de gezinswoning kan dan een waardevolle bescherming bieden.
Wat wordt beschermd?
De hoofdverblijfplaats van de zelfstandige inclusief:
- de woning zelf
- de grond erbij
- uitbreidingen, bijgebouwen
- tuin of koer die bij de woning hoort
Voorwaarde hierbij is dat het de enige en daadwerkelijke gezinswoning moet zijn (zelfs als mede-eigenaar of vruchtgebruiker).
Gebruikt u een deel van de woning beroepsmatig dan dient dit gebruik beperkt zijn tot minder dan 30 procent, in dat geval blijft de woning volledig beschermd.
Tegen welke schulden is de woning beschermd?
Beroepsschulden, zoals: leveranciersschulden, sociale bijdragen, btw-schulden (met nuance: de fiscus kan bepaalde uitzonderingen inroepen bij fraude), schulden aan professionele partners, aansprakelijkheidsschulden uit beroepsfouten.
Niet beschermd tegen privé-schulden, zoals: persoonlijke leningen, hypothecaire schulden op de woning zelf, alimentatieschulden, schadevergoedingen wegens privégedrag, verkeersboetes, schulden die al bestonden voor de verklaring werd opgesteld.
Hoe gebeurt de verklaring?
- Je neemt contact op met een notaris.
- De notaris stelt een verklaring van onbeslagbaarheid op.
- De akte wordt overgeschreven in het hypotheekkantoor (= noodzakelijk om tegenstelbaar te zijn).
- De bescherming geldt vanaf de datum van overschrijving.
De procedure is snel, meestal binnen één tot twee weken is deze volledig rond.
Wat kost het?
Richtprijs voor de notariskosten: ± € 800 – € 1.200, registratie- en overschrijvingskosten inbegrepen.
Het is een eenmalige kost. De bescherming blijft levenslang gelden zolang de zelfstandige in het huis woont.
Bij verhuis is er opnieuw een verklaring nodig bij de notaris. Bij de verkoop vervalt dit automatisch tenzij de verkoopopbrengst wordt bewaard bij de notaris en je binnen het jaar de nieuwe woning aankoopt met vermelding in de aankoopakte dat het om wederbelegging gaat.
Situatie bij mede-eigendom/huwelijk/partners
Gehuwden of wettelijk samenwonenden: als één partner zelfstandige is en de andere niet = de verklaring beschermt het volledige goed, zelfs als het in onverdeeldheid is.
Feitelijk samenwonenden: de zelfstandige kan enkel zijn eigen aandeel beschermen. Oplossing hiervoor is beide partners mede-eigenaar maken van de woning.
Aandachtspunten
- De verklaring beschermt niet retroactief: schulden van vóór opname in het hypotheekregister blijven gewoon uitvoerbaar.
- De verklaring beschermt niet tegen schulden met hypotheek op de woning zelf (bv. banklening).
- Bij bedrieglijk gebruik kan een rechter de bescherming opheffen (fraude-uitzondering).
- Voor bedrijfsleiders van een vennootschap is bescherming niet absoluut: bij persoonlijke borgstelling kan de bank toch verhalen.
